Przeczytałem niedawno artykuł w „Krytyce Politycznej” pt. „Przeciwko nowoczesnemu futbolowi” Michała Syski. Już sam tytuł bardzo mnie zaintrygował. Nigdy się nad tym głęboko nie zastanawiałem, ale na pewno od dawna uwierało mnie to, co ostatnio się wyprawia w światowej piłce nożnej, a zwłaszcza w europejskiej. Przede wszystkim chodzi tu o przysłowiową wręcz „żądzę pieniądza”, co jest jaskrawo widoczne co dwa tygodnie w trakcie sezonu, kiedy rozgrywane są mecze Ligi Mistrzów. Nowa, drapieżna Liga Mistrzów zastąpiła stary, poczciwy Puchar Europy, i praktycznie z dnia na dzień stała się wymarzoną maszynką do zarabiania pieniędzy.

Fot.: www.europarl.europa.eu

Najbardziej zdumiał mnie sam początek wspomnianego artykułu. Autor napisał, że tegoroczny beniaminek Bundesligi FC Sankt Pauli ma jakieś jedenaście milionów fanów. Jeszcze kilka razy musiałem przeczytać dwa zdania: „Wiosną 2010 roku jedenaście milionów sympatyków futbolu miało swoje wielkie święto. Na tyle szacuje się liczbę kibiców St. Pauli…”. Nie mogłem uwierzyć, że mało znany klub z Hamburga ma tylu kibiców. Klub ten ma przy okazji w swoim sąsiedztwie inny wielki zespół, który na pewno jest dużo popularniejszy, a mianowicie HSV Hamburg. Jak to możliwe, żeby tak mały klub cieszył się taką popularnością. Notabene St. Pauli nie zdobył jeszcze w swojej historii ani jednego krajowego pucharu ani mistrzostwa, a o europejskich osiągnięciach nawet nie ma co wspominać. Tajemnicą sukcesu jest to, że drużyna ta jest wspierana przez środowiska alternatywne. Otóż na meczach nie zobaczymy rasistowskich transparentów, są wyłącznie antyrasistowskie i lewicowe symbole. Ponadto można usłyszeć gośny doping i piosenkę Hell’s Bells AC/DC, która wprowadza piłkarzy na murawę. Kibice nie zgodzili się na seksistowskie reklamy na bandach. Wyłącznie dzięki nim ten klub jeszcze istnieje. Organizowali oni zbiórki pieniędzy oraz koncerty kontrkulturowych zespołów dla ratowania ich ukochanego zespołu. St. Pauli jest członkiem awangardowego europejskiego ruchu „Against Modern Football”

Światowa finansjera i różni szejkowie coraz bardziej rozszerzają swoje macki w europejskim futbolu. Pewnym psychlogicznym przełomem było kupno Chelsea przez rosyjskiego miliardera Romana Abramowicza w 2003 roku. Wielu innych bogaczy poczuło, że za pieniądze można w futbolu mieć wszystko. Nieważne są tradycje czy kibice, którzy są w stanie dla klubu zrobić wszystko. Kolejnymi przykładami takich przejęć przez rozkapryszonych milionerów to kupno Manchesteru United przez Malcolma Glazera, który spowodował obecne problemy finansowe „Czerwonych Diabłów”, Manchesteru City przez szejków czy FC Salzburg przez właściciela Red Bull. Ten ostatni przykład jest najbardziej przerażający dla piłkarskich tradycjonalistów.

Klub z Austrii został wykupiony przez owego biznesmena w 2005 roku. Zerwał on zupełnie z tradycją FC Salzburg założonego w 1933 roku. Nazwę zespołu zamienił z „Austria” na „Red Bull”, a w godle umieścił logo swojego produktu. Jakby tego było mało, biznesmen ogłosił, że od teraz Red Bull Salzburg to kompletnie nowa drużyna, nie mająca nic wspólnego ze swoją poprzedniczką. Zrozpaczeni kibice stwierdzli, że nie ma co kopać się z koniem, więc założyli własny klub pod nazwą Austria Salzburg i zgłosili go do 7. ligi austriackiej, a obecnie zbierają pieniądze na budowę stadionu.
W swoim innym felietonie „Atak kiboli” pisałem do czego doprowadza brak zrozumienia na linii władze klubu-kibice. Przedstawiałem rozwiązania tej kwestii w innych pańtwach. Nadal podtrzymuje, że rozwiązanie niemieckie jest najbardziej optymalne. Chodzi przede wszystkim o to, żeby jak najbardziej wciągać kibiców w działalność klubu. Aby czuli, że mają wpływ na to, co się w nim dzieje i czuli za niego odpowiedzialność. Tak, aby nie wszczynali burd i rasistowskich incydentów, bo to psuje reputację ich ukochanego zespołu.

Idealnym polskim przykładem na nieumiejętność współpracy klubowych włodarzy z fanami jest Legia. Kiedy klub z Łazienkowskiej został wykupiony przez holding ITI, prezes Mariusz Walter postanowił wymienić publiczność. Chciał wyrzucić zajzagorzalszych fanów i zamienić ich na ludzi z bogatej klasy średniej, ustanawiając wysokie ceny. Były one dla zwykłych śmiertelników nie do przeskoczenia. Nowy właściciel chciał, aby na stadion przyszły osoby, które dotąd o przyjściu na Łazienkowską nawet nie myślały. Są to ludzie, których losy klubu mało obchodzą, są oni zwykłymi klientami. Gdyby Legii groziło bankructwo, to tzw. „nowa publiczność” na pewno nie zorganizuje zbiórki pieniędzy, jak choćby wspomniani wielbiciele St. Pauli. Jednakże w naszym ukochanym kraju klasa średnia nie jest tak silna jak w państwach zachodnich i ITI musiał zrezygnować ze swojej polityki, żeby zapełnić swój nowiutki stadion.

A zatem, jak widać Polska jest częścią tej bitwy. Bitwy o to, jak będzie wyglądać piłka nożna za kilka lat czy może dekadę. Czy będzie to walka poszczególnych korporacji o puchary, żeby jak najbardziej zwiększyć popularność swoich klubów, a co za tym idzie swoich produktów. Poza tym walka idzie też o prawa obywatelskie, które są łamane przez władze klubów, chcąc zakneblować usta kibicom, żeby nie mogli ich krytykować.

Kończąc, ostatnie wieści o tym, że Barcelona splamiła swój honor i koszulkę jest czymś zatrważającym. Na jej trykocie znajdzie się logo Qatar Foundation. UNICEF to było co innego, chodziło o pomoc humanitarną, a tutaj chodzi tylko i wyłącznie o mamonę. To samo poczułem jak usłyszałem, że mundial w 2022 odbędzie się w Katarze, gdzie nie ma  jakichkolwiek tradycji piłkarskich. A na domiar złego jordański książę Ali bin al-Hussein chce przenieść rozgrywki mistrzostw świata na zimę. Czy katarskie „zielone” znowu przekonają FIFA do kolejnej kuriozalnej decyzji? Ponoć „Kaiser” Beckenbauer już dał się przekonać.